8 Risicomanagement

Binnen ons risicomanagement volgen we het ‘Three Lines Model’. Dit houdt in dat de eerstelijns rol, oftewel het management, verantwoordelijk is voor het identificeren en beheersen van kansen en risico’s. De tweedelijnsrollen bieden ondersteuning bij het risicomanagement. De concerncontroller speelt een cruciale rol bij de interne audit. Vanuit de derdelijns rol biedt de concerncontroller onafhankelijke en objectieve assurance en advies over de adequaatheid en effectiviteit van onze governance en risicobeheersing.

De zuivere rolverdeling tussen de eerste, tweede en derde lijn is nog niet volledig geïmplementeerd. Hier is in 2025 verder aan gewerkt en hier gaan we in 2026 mee verder. De concerncontroller heeft eind 2024 een auditplan 2025 opgesteld. In 2025 zijn enkele audits afgerond en een aantal audits opgestart. We updaten dit plan jaarlijks en stellen het vast op basis van een inschatting van risicovolle processen een cyclus van audits. Uiteraard hebben we hierbij oog voor actualiteiten en inbreng van de raad van commissarissen.

Als organisatie zijn we ons bewust van onze maatschappelijke doelstellingen en bijdrage. Bij het ondernemen is risico onvermijdelijk. Ons doel is om deze risico’s te beheersen en te minimaliseren, hierbij moeten de kosten van de beheersmaatregelen in verhouding staan tot de mogelijke risico’s.

Enkele belangrijke punten hierbij zijn:

• Financiële buffers: We hanteren geen hogere financiële buffers dan voorgeschreven door externe toezichthouders.
• Scenario-analyses begroting: Voor de begroting rekenen we diverse scenario's door. Aangezien de invloed van de rente zeer groot is, berekenen we scenario’s met +1% en +2% ten opzichte van het rentepercentage in de leidraad economische parameters. Hiermee ontstaat inzicht in belangrijke zaken die van invloed zijn op de ratio's en die goed gemonitord moeten worden qua risicobeheersing. 
• Financiële tegenvallers: Hoewel het risico van niet-binnen-de-ratio’s blijven als beperkt wordt beschouwd, hebben we maatregelen in kaart gebracht voor het geval we financiële tegenvallers hebben. We richten ons bij tegenvallers in eerste instantie op het verder verminderen van interne organisatiekosten. Mogelijke vervolgstappen zijn het verkopen van niet-DAEB-bezit (Diensten van Algemeen Economisch Belang) en ingrijpen in uitbreidingsnieuwbouw.

In 2025 hebben we verschillende processen (opnieuw) beschreven en de planning voor 2026 is vastgesteld. Bij het opstellen sluiten we zoveel mogelijk aan bij het processenhandboek van Aedes. In deze processen leggen we de KPI’s en de risico’s met beheersmaatregelen vast. Deze monitoren we in de maandrapportages. Als er aanleiding voor is, rapporteren we de operationele risico’s in de tertiaalrapportages.

Veel maatregelen zijn al effectief geïmplementeerd. Zo hebben we een integriteitscode en een meldregeling voor misstanden. Ook is er voldoende functiescheiding en onze Administratie Organisatie (AO)/Interne Beheersing (IB) is op orde. Onze focus ligt vooral op preventieve maatregelen met betrekking tot de rechtvaardiging van fraude en het beperken van de gelegenheid om fraude te plegen. Dit zijn beide aspecten van de fraudedriehoek. We bevorderen functiescheiding en AO/IB en hanteren sancties waar nodig. Daarnaast stimuleren we open gesprekken over ethische dilemma’s en moedigen we elkaar aan om kritisch te zijn.

Er zijn enkele risico’s waarvoor we de beheersmaatregelen nog onvoldoende vinden en waarbij de risicoscore hoger is dan onze risicobereidheid. In de tabel hieronder staat welke risico’s dit betreft en welke maatregelen we hebben genomen en welke verdere acties we gaan ondernemen.

Als norm voor het renterisico hanteren we 15% van de lening portefeuille aan het eind van het voorgaande boekjaar. Voor 2026 en verder komt de norm hiermee uit op ca. €36 miljoen. Het renterisico blijft alle jaren binnen deze norm. Het renterisico bereikt een maximum in 2028 met een volume van circa €30 miljoen. In alle jaren hebben we nog voldoende ruimte om additionele (rente)risico's te dragen.

Per balansdatum zijn er voldoende middelen om aan de kortlopende verplichtingen te voldoen. De investeringen van 2027 financieren we deels uit de operationele kasstromen en uit de verkochte woningen. Het resterende deel kunnen we financieren met borging van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).